Op 15 maart 2022 oordeelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden dat een gebrekkige invulling aan de herplaatsingsverplichting door de werkgever niet in de ontbindingsprocedure bij de kantonrechter kan worden geheeld. De werkgever moet dus al hebben voldaan aan het herplaatsingsvereiste vóórdat de kantonrechter beslist op het ontbindingsverzoek. Zo niet, dan dient het ontbindingsverzoek te worden afgewezen. Lees meer over deze uitspraak in onze blog.
De herplaatsingsplicht
De werkgever kan een arbeidsovereenkomst slechts opzeggen indien:
Bij een reorganisatie mag een werkgever in principe niet zelf bepalen welke werknemer voor ontslag in aanmerking komt; er kan niet worden geselecteerd op basis van kwaliteit. De werkgever is namelijk gebonden aan het afspiegelingsbeginsel
Bij een reorganisatie mag een werkgever in principe niet zelf bepalen welke werknemer voor ontslag in aanmerking komt; er kan niet worden geselecteerd op basis van kwaliteit. De werkgever is namelijk gebonden aan het afspiegelingsbeginsel. Bij toepassing van het afspiegelingsbeginsel worden werknemers met vergelijkbare (“uitwisselbare”) functies ingedeeld in leeftijdsgroepen. Binnen elke leeftijdsgroep wordt gekeken naar degenen die het meest recent in dienst zijn genomen, en zij komen als eerste voor ontslag in aanmerking. Wanneer een werkgever echter besluit om een functie volledig te schrappen (dus alle werknemers in een bepaalde functie worden boventallig) en in plaats daarvan een nieuwe functie creëert (of meerdere), dan kan de werkgever wél werknemers selecteren op basis van kwaliteit. De boventallige werknemers kunnen solliciteren op de nieuwe functie(s); de werkgever kan zelf selecteren welke werknemer(s) hij geschikt vindt voor de nieuwe functie, op basis van objectieve criteria. Deze manier van reorganiseren wordt ook wel de ‘stoelendans methode’ genoemd. Het voordeel hiervan is dat de werkgever in principe niet is gebonden aan het afspiegelingsbeginsel en dus kan selecteren op kwaliteit. Wel zijn strenge voorwaarden aan deze methode verbonden. Het UWV toetst namelijk of de nieuwe functies genoeg verschillen ten opzichte van de vervallen functies. Indien de functies teveel op elkaar lijken en daardoor uitwisselbaar zijn, dan is het afspiegelingbeginsel van toepassing; de stoelendans methode is dan ten onrechte toegepast, met als gevolg dat het UWV de ontslagvergunning weigert. Dit speelde bij een recente zaak van het hof van Amsterdam waarbij een werkgever op zijn vingers werd getikt omdat de functies, aldus het hof, wél uitwisselbaar waren en dus het afspiegelingsbeginsel had moeten worden toegepast (zie: hof Amsterdam 28 februari 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:515). In deze blog zetten wij een aantal handvatten op een rij waaruit blijkt of een nieuwe functie uitwisselbaar is of niet.
By 
